یونیت هیتر یکی از کاربردیترین سیستمهای گرمایش برای سولهها، سالنهای تولید، انبارها، فضاهای ورزشی و کارگاههاست. ترکیبی از یک کویل گرم و یک فن که هوای سرد سالن را مکش میکند، از روی کویل عبور میدهد و آن را به صورت یکنواخت در فضا پخش میکند. اگر سالن بزرگ، سقف بلند یا فضای پر رفتوآمد دارید، یونیت هیتر یکی از جدیترین گزینههای گرمایش شماست.
یونیت هیتر صنعتی مناسب گرمایش سولهها، سالنها و فضاهای بزرگ
یونیت هیتر چیست؟
یونیت هیتر (Unit Heater) دستگاهی است که برای گرمایش فضاهای بزرگ و نیمهباز استفاده میشود. این دستگاه معمولاً شامل یک کویل گرمایش (آبگرم، بخار یا برقی) و یک فن است که هوای گرم را با سرعت و پرتاب هوای مشخص در سالن پخش میکند.
بر خلاف رادیاتور و شوفاژ که گرمایش بیشتر به صورت موضعی و نزدیک به جدارهها اتفاق میافتد، یونیت هیتر با پرتاب هوای گرم، گرما را به عمق سالن و نواحی دورتر میرساند؛ برای همین در سولهها، سالنهای صنعتی و فضاهای مرتفع بسیار محبوب است.
یونیت هیتر چگونه کار میکند؟
اساس کار یونیت هیتر بسیار ساده ولی در عین حال مهندسیشده است. بهطور خلاصه سه مرحله داریم:
- هوای سرد سالن توسط فن مکش میشود،
- از روی کویل گرم (آبگرم، بخار یا المنت برقی) عبور میکند،
- و به صورت هوای گرم با سرعت و جهت مشخص به داخل فضا دمیده میشود.
منبع گرما میتواند آبگرم بوایلر، بخار، گازسوز یا برق باشد، اما فلسفه کار یکسان است: انتقال گرما به هوا و پخش آن در سالن.
۱. یونیت هیتر آبگرم
متداولترین نوع یونیت هیتر در پروژههای صنعتی و تجاری، نوع آبگرم است. در این مدل، آبگرم تولید شده در دیگ یا پکیج گرمایشی، وارد کویل یونیت هیتر میشود و فن، هوا را از روی کویل عبور داده و گرم میکند.
۲. یونیت هیتر بخار
در برخی صنایع که بخار در دسترس است، از یونیت هیتر بخار استفاده میشود. بخار داخل لولههای کویل گردش کرده و به دلیل ضریب انتقال حرارت بالاتر، گرمایش سریعتری ایجاد میکند؛ اما کنترل آن نسبت به آبگرم حساستر است و معمولاً در فضاهای صنعتی خاص استفاده میشود.
۳. یونیت هیتر گازسوز یا برقی
در فضاهایی که موتورخانه آبگرم در دسترس نیست، از یونیت هیتر گازسوز یا برقی استفاده میشود. در نوع گازسوز، مشعل گازی داخل مبدل حرارتی دستگاه کار میکند و فن، هوای گرم را به سالن میدمد. در نوع برقی، المنتهای الکتریکی نقش منبع گرما را بر عهده دارند.
اجزای اصلی یونیت هیتر
ساختار یونیت هیتر ساده به نظر میرسد، اما کیفیت طراحی و انتخاب اجزا تأثیر مستقیم روی راندمان، عمر مفید و صدای کارکرد دستگاه دارد. مهمترین اجزا عبارتاند از:
۱. کویل گرمایش
کویل معمولاً از لوله مسی یا فولادی و فین آلومینیومی ساخته میشود و محل انتقال حرارت از آبگرم/بخار به هواست. سطح تبادل، تعداد ردیفها و تراکم فینها باید متناسب با دمای سیال، دبی جریان و بار حرارتی سالن انتخاب شود.
۲. فن و الکتروموتور
فن وظیفه مکش هوای سرد و دمش هوای گرم را بر عهده دارد. در یونیت هیترهای سقفی اغلب از فن آکسیال یا سانتریفیوژ کمعمق استفاده میشود. کیفیت یاطاقانها، بالانس فن و کلاس عایقبندی موتور روی سطح صدا و طول عمر دستگاه اثر جدی دارد.
۳. بدنه و شاسی
بدنه یونیت هیتر معمولاً از ورق گالوانیزه با رنگ پودری الکترواستاتیک ساخته میشود تا در برابر زنگزدگی و شرایط محیطی مقاوم باشد. طراحی چهارچوب و براکتها باید تحمل وزن دستگاه و لرزش ناشی از کارکرد فن را داشته باشد.
۴. لوور و جهتدهنده هوا
یکی از نقاط قوت یونیت هیتر، قابلیت تنظیم جهت پرتاب هواست. لوورها (پرههای خروجی) امکان جهتدهی جریان هوا به راست، چپ، بالا و پایین را فراهم میکنند تا گرما به نواحی موردنیاز برسد.
۵. اتصالات و تجهیزات کنترلی
شیرهای رفت و برگشت، شیر هواگیری، ترموستات اتاقی و در برخی مدلها ترموستات ایمنی روی کویل، مجموعه کنترلی یونیت هیتر را تکمیل میکنند. تنظیم صحیح این بخشها هم در آسایش حرارتی و هم در مصرف انرژی تأثیر مستقیم دارد.
مزایا و معایب یونیت هیتر
مزایای یونیت هیتر
- مناسب فضاهای بزرگ و بلند: سولهها، سالنهای تولید، انبارها و فضاهای ورزشی.
- پرتاب هوای گرم: رساندن گرما به عمق سالن، نه فقط اطراف دیوارها.
- انعطاف در نصب: امکان نصب سقفی، دیواری یا در برخی طراحیها ایستاده.
- واکنش سریع: بهسرعت گرما را وارد فضا میکند و زمان پیشگرمایش کوتاه است.
- قابلیت زونبندی: میتوان چند یونیت در نقاط مختلف سالن نصب کرد و هر زون را مستقل کنترل نمود.
معایب و محدودیتها
- یونیت هیتر سیستم سرمایش نیست؛ فقط گرمایش را تأمین میکند.
- در صورت طراحی اشتباه، ممکن است نواحی نزدیک به دستگاه بیش از حد گرم و نواحی دور سرد بمانند.
- در پروژههایی با استاندارد آکوستیک سختگیرانه، باید به انتخاب مدل کمصدا و محل نصب دقت ویژه کرد.
مقایسه یونیت هیتر با رادیاتور، فنکویل و سیستمهای دیگر
برای انتخاب درست، باید یونیت هیتر را در کنار گزینههای دیگر، مخصوصاً رادیاتور، فنکویل و سامانههای گرمایش موضعی بررسی کرد.
| ویژگی | یونیت هیتر | رادیاتور | فنکویل |
|---|---|---|---|
| کاربری اصلی | سوله، سالن، انبار، فضاهای بزرگ | فضاهای مسکونی و اداری کوچک | اتاقها و فضاهای تقسیمشده |
| پرتاب هوا | بالا، قابل تنظیم | تقریباً صفر | متوسط، در سطح اتاق |
| سرعت گرمایش | زیاد | کم تا متوسط | متوسط |
| مناسب فضاهای بلند | بسیار مناسب | نامناسب | کماثر |
| تأمین سرمایش | خیر | خیر | در صورت اتصال به چیلر: بله |
کاربردهای یونیت هیتر
یونیت هیتر معمولاً در فضاهایی استفاده میشود که:
- ارتفاع سقف نسبتاً زیاد است،
- بار حرارتی بالاست،
- و گرمایش باید سریع و گسترده انجام شود.
نمونه کاربردها:
- سولههای صنعتی و کارگاهها
- انبارها و مراکز لجستیک
- سالنهای ورزشی و چندمنظوره
- پارکینگهای طبقاتی سرپوشیده
- سالنهای تولید، بستهبندی و خطوط مونتاژ
نکات مهم در انتخاب ظرفیت یونیت هیتر
انتخاب یونیت هیتر فقط بر اساس «چند متر است سالن؟» انجام نمیشود؛ چند پارامتر کلیدی باید بررسی شود:
- حجم فضا (متر مکعب): متراژ × ارتفاع؛ فضاهای با سقف بلند بار بیشتری نیاز دارند.
- نوع سازه و عایقکاری: سوله فلزی بدون عایق، اتلاف حرارت بسیار بالاتری نسبت به سالن عایقکاری شده دارد.
- اقلیم: شهرهای سردسیر، اختلاف دمای بیشتری با دمای داخل دارند و ظرفیت بیشتری میخواهند.
- تعداد دربها و باز و بسته شدن آنها: درهای بزرگ صنعتی اتلاف گرمای قابلتوجهی ایجاد میکنند.
- نحوه بهرهبرداری: دائمالکار بودن یا استفاده مقطعی از سالن.
در طراحی حرفهای، محاسبه بار حرارتی با روشهای مهندسی انجام و سپس تعداد و ظرفیت یونیت هیترها تعیین میشود. در بسیاری از سالنها، بهجای یک دستگاه بسیار بزرگ، استفاده از چند یونیت با ظرفیت متوسط، هم از نظر آسایش حرارتی و هم از نظر کنترل بهتر است.
نکات نصب و نگهداری یونیت هیتر
- انتخاب ارتفاع نصب مناسب برای جلوگیری از برخورد مستقیم هوا با افراد و در عین حال پوشش مناسب فضا.
- توجه به جهت پرتاب هوا و تنظیم لوورها برای جلوگیری از نقاط خیلی داغ یا سرد.
- لولهکشی درست و عایقکاری خطوط آبگرم/بخار برای کاهش اتلاف حرارت.
- سرویس دورهای فن و موتور، بررسی یاتاقانها و تمیز کردن پرهها.
- شستوشو و تمیزکاری دورهای کویل برای حفظ راندمان انتقال حرارت.
- استفاده از ترموستات محیطی مناسب برای جلوگیری از نوسان زیاد دما و کاهش مصرف انرژی.
نگهداری منظم، نهتنها باعث افزایش عمر یونیت هیتر میشود، بلکه مصرف گاز یا برق و هزینه نهایی گرمایش را هم کاهش میدهد.
جمعبندی: یونیت هیتر برای چه پروژههایی بهترین انتخاب است؟
اگر سالن، سوله، انبار یا فضای بزرگی دارید که نیاز به گرمایش سریع و مؤثر دارد، یونیت هیتر یکی از منطقیترین گزینههاست. مخصوصاً زمانی که:
- ارتفاع سقف بالاست،
- سیستم آبگرم یا بخار در دسترس است،
- و میخواهید گرما را به قلب فضا برسانید، نه فقط کنار دیوارها.
برای دیدن مشخصات فنی و ظرفیتهای قابل ارائه، میتوانید صفحه محصول یونیت هیتر نسیم خرم پایدار را ببینید یا از طریق واتساپ شرکت اطلاعات سالن خود را ارسال کنید تا ظرفیت و تعداد یونیت هیتر مناسب برای پروژهتان بهصورت اختصاصی پیشنهاد شود.
